مصنّف و كلام سكّاكى است . مصنّف مىگويد : مستعارله كشف ضوء و ازاله آن از مكان ظلمت ليل بوده و سكّاكى قائل است : مستعارله ظهور نهار از ظلمت ليل مىباشد . و حاصل كلام اين بعض در توفيق بين كلامين ايراد سه وجه و بيان سه احتمال مىباشد : الف : در كلام سكّاكى قلب است بطوريكه اين عبارت مقلوب را اگر صحيحا و مطابق اصل معنا كنيم با كلام مصنّف هيچ اختلافى ندارد ، بنا بر اين عبارت سكّاكى اگرچه به ظاهر چنين است : ظهور النّهار من ظلمة اللّيل . ولى مراد وى بحسب واقع ظهور ظلمة اللّيل من النّهار مىباشد . ب : وجه دوّم اينكه بگوئيم در عبارت سكّاكى قلب واقع نشده ولى مقصودش از ظهور تمييز و تشخيص مىباشد و طبق اين احتمال معناى عبارت چنين مىشود : تمييز نهار از ظلمت ليل و جدا شدنش از آن و بدون ترديد اين معنا با معنائى كه مصنّف نموده است تنافى ندارد . ج : ظهور به معناى زوال مىباشد بنابراين معناى عبارت چنين است : زوال نهار از ظلمت ليل ، اين معنا نيز كاملا با معناى مصنّف وفق و سازش دارد . قوله : لانّ التّراخى و عدمه ممّا يختلف باختلاف الامور الخ : يعنى گاهى زمان طولانى بين دو امر فاصله مىشود ولى در عين حال امر